08.07.2015, 17:18
Türkiye, çok engebeli ve yüksekliği fazla olan geniş bir ülkedir. Ortalama yüksekliği 1132 m'dir.
Türkiye arazisinin yarısından fazlası 1000 - 2000 m arasında yükseltiye sahiptir. 0 - 500 m arasındaki alçak yerler ise ülke yüzölçümünün % 17'sini kaplar. Türkiye arazisinin yüksek olmasının iki nedeni vardır.
* Alp orojenik kuşağında bulunan Kuzey ve Güney Anadolu'da yüksekliğin fazla olması ve geniş alan kaplaması
* Alp orojenezinden sonraki epirojenik hareketlerle Anadolu yarımadasının bütün olarak yükselmiş olması.
Türkiye'de yeryüzü şekilleri çeşitlilik gösterir. Yeryüzü şekillerinin çeşitlilik göstermesinde iç kuvvet ve dış kuvvetler etkili olmuştur.
İç kuvvetler
* Yeryüzüne asıl şekillerini veren kuvvetlerdir.
* Enerjilerini magmadan alırlar.
* Kırık ve kıvrım dağların ortaya çıkması, volkanik dağların oluşması, deniz ilerlemesi ve gerilemesi, geniş alanların lavlarla kaplanması iç kuvvetlerin etkisiyledir.
* İç kuvvetler orojenez, epirojenez, volkanizma ve seizma (deprem) olarak dörde ayrılır.
* Ülkemizde yer şekillerinin oluşumunda en etkili iç kuvvetler orojenez ve epirojenezdir.
Dış kuvvetler
* Enerjilerini güneşten alırlar.
* İç kuvvetlerin oluşturduğu ana yeryüzü şekillerini biçimlendirmeye devam ederler. Kıyılarda falez oluşumunda plato oluşumunda, ova oluşumunda, vadi oluşumunda vb. etkilidirler.
* Akarsu, dalga-rüzgâr, buzul ve akıntılar gibi kuvvetlerdir.
* Türkiye'de yer şekillerinin biçimlenmesinde en etkili olan dış kuvvet akarsulardır.
Türkiye’de Yeryüzü Şekillerinin Çeşitlilik Göstermesinin Sonuçları
* Aynı anda farklı iklimler yaşanır.
* Bölgeler arası ekonomik etkinlikler farklılık gösterir.
* Coğrafi bölgeler arası ve bölgeler içinde nüfus yoğunlukları farklılık gösterir.
* Doğal bitki örtüsü farklılık gösterir.
* Erozyon şiddeti farklılık gösterir.
* İklim çeşitlilik gösterir.
* Kırsal kesimlerde yerleşme biçimleri farklılık gösterir.
* Tarım ürünü çeşidi fazladır.
* Turizm faaliyetleri farklılık gösterir.
* Yol yapım maliyetleri farklılık gösterir.
Türkiye arazisinin yarısından fazlası 1000 - 2000 m arasında yükseltiye sahiptir. 0 - 500 m arasındaki alçak yerler ise ülke yüzölçümünün % 17'sini kaplar. Türkiye arazisinin yüksek olmasının iki nedeni vardır.
* Alp orojenik kuşağında bulunan Kuzey ve Güney Anadolu'da yüksekliğin fazla olması ve geniş alan kaplaması
* Alp orojenezinden sonraki epirojenik hareketlerle Anadolu yarımadasının bütün olarak yükselmiş olması.
Türkiye'de yeryüzü şekilleri çeşitlilik gösterir. Yeryüzü şekillerinin çeşitlilik göstermesinde iç kuvvet ve dış kuvvetler etkili olmuştur.
İç kuvvetler
* Yeryüzüne asıl şekillerini veren kuvvetlerdir.
* Enerjilerini magmadan alırlar.
* Kırık ve kıvrım dağların ortaya çıkması, volkanik dağların oluşması, deniz ilerlemesi ve gerilemesi, geniş alanların lavlarla kaplanması iç kuvvetlerin etkisiyledir.
* İç kuvvetler orojenez, epirojenez, volkanizma ve seizma (deprem) olarak dörde ayrılır.
* Ülkemizde yer şekillerinin oluşumunda en etkili iç kuvvetler orojenez ve epirojenezdir.
Dış kuvvetler
* Enerjilerini güneşten alırlar.
* İç kuvvetlerin oluşturduğu ana yeryüzü şekillerini biçimlendirmeye devam ederler. Kıyılarda falez oluşumunda plato oluşumunda, ova oluşumunda, vadi oluşumunda vb. etkilidirler.
* Akarsu, dalga-rüzgâr, buzul ve akıntılar gibi kuvvetlerdir.
* Türkiye'de yer şekillerinin biçimlenmesinde en etkili olan dış kuvvet akarsulardır.
Türkiye’de Yeryüzü Şekillerinin Çeşitlilik Göstermesinin Sonuçları
* Aynı anda farklı iklimler yaşanır.
* Bölgeler arası ekonomik etkinlikler farklılık gösterir.
* Coğrafi bölgeler arası ve bölgeler içinde nüfus yoğunlukları farklılık gösterir.
* Doğal bitki örtüsü farklılık gösterir.
* Erozyon şiddeti farklılık gösterir.
* İklim çeşitlilik gösterir.
* Kırsal kesimlerde yerleşme biçimleri farklılık gösterir.
* Tarım ürünü çeşidi fazladır.
* Turizm faaliyetleri farklılık gösterir.
* Yol yapım maliyetleri farklılık gösterir.