|
Sosyolojide 18 Yuzyil Oncesinde Gelismeler
sokratesten önceki filozoflar:
Bu dönemle sofistlerin düşünce ve yaklaşımları egemendir. Sofistler bu adı kendileri bulmuş ve bunu "insanları akıllı ve kurnaz yapan öğretmen" karşılığı olarak kullanmışlardır. sofistlerin ana ilkesi şudur: "hayatta her şeyin ölçüsü insandır". dünyada sanit ve değişmez bir gerçeklik yoktur, yani şüpheci de bir düşüncedir bu. gerçek dediğimiz şey de bazen gerçek olabilir.
sofistler ayrıca marjinal dini fikirleri de ilk ortaya atanlardandır.
sofistlere göre toplum yapma ve uzlaşma bir varlıktır, o insanlar tarafından bulunmuş ve üretilmiştir. Sanki insanların bir tür gizli anlaşmalarından doğmuştur. Kalıcı durum ise toplumun henüz varolmadığı tabiat durumudur. yani asıl olan toplum değil de tabiattır. tabiatta ise hiçbir zaman dil ve toplumsal yasalar yoktur .tabiatta güçlü olan hayatta kalır, tıpkı vahşi bir kaplanın hayatta kalmış olması gibi.
toplum olma durumu ise şöyle açıklanır:tabiatta kendi gücüne dayanarak hüküm süren insan bu hükmü zayıf ve güçsüzler üzerinde sürdürmek için zamanla kanun, örf ve adet olarak nitelenen uzlaşma konuları yaratmıştır. güçlü insanların bir çeşit senaryosu olan söz konusu kurallar bu düşünürlere göre toplumsal hayatı onların gözünde yalan, samimiyetten uzak, ahlaka aykırı hale getirmiştir. bu nedenle de toplum hayatı tabiata aykırıdır ve böylece toplum düşmanı olmuşlardır.
ilk çağın anarşitleridir. protogaras bunlara karakteristik bir örnektir demiştir ki:
"hak kuvvetindir, arzu ve hevesleri tatmin etmek kuvvetlilerin doğal hakkıdır. İnsanları kayıt altına alan, sınırlayan kanunlar zayıfların ileli buluşlarıdır. Kanaat değil inandırma ve kandırma fikirlerde mühim olandır."
tabiki bu düşünceler aynı zamanda agnostisizm ve ateizmin sadece günümüzde popüler olmadığını gösterir. zira kur`anda da benzer inanmama stilleri bulunur.
|