psikolojik danışma kuramları nelerdir?

[admin]

1-Psikanalitik yaklaşım : Kurucusu Freud’ dur. Freud’a göre insanların davranışlarının belirleyicisi biyolojik ihtiyaçları ve cinsel güdüleridir. İnsan davranışları, bilinçaltı süreçlerle bağlantılıdır. Sorunların kaynağını çocukluk döneminde (0-6 yaş) aramak gerekir. Amaç çocukluk yıllarındaki bastırmaları ortaya çıkararak danışanın egosunu güçlendirmektir. (tedavi ;serbest çağrışım, transferans ve yorumlama gibi… teknikler kullanılır).

2-Davranışçı yaklaşım : Bu kurama göre duygusal sorunların çoğu öğrenilmiş sorunlardır, bu nedenle danışmanın en önemli rolü danışanın pekiştireç olasılıklarını değiştirerek davranışın değişmesini sağlamaktır. Amaç çevre tarafından uygulanan aşırı yada tutarsız pekiştirme ve ceza uygulamalarının davranışlar üzerindeki istenmeyen etkisini kaldırmaktır.( Danışmanın cezalandırıcı olmayan bir dinleyici olması ve ceza ile ilgili olmayan tepkilerde bulunması danışma sürecinde önemlidir.)

3-Hümanist yaklaşım : İnsancıl, birey merkezli yada danışan merkezli danışma kuramı da denir. Rogers ve maslow temsilcileridir. Bu kurama göre her birey değerlidir ve özünde iyidir. Bu nedenle de saygıya değerdirler. Bireylerin kendilerini gerçekleştirme süreçleri tamamlanmalıdır. Bu yüzden bireyin güçlü bir benlik algısına sahip olması gerekir. (tedavi; bireye saygı duyma ve onu kabul etme vardır.)

4-Bilişsel yaklaşım : Bilişsel yaklaşıma göre bireylerin ruh sağlıklarının bozulmasının nedeni, otomatik olarak geliştirdikleri olumsuz düşüncelerdir. Danışma sürecinde amaç danışanın olumsuz düşünceler şemasına ulaşmak, danışanın düşüncelerini tanımasına yardımcı olmak ve bundan sonra da düşüncelerini değiştirmektir. (tedavide; davranışsal ve bilişsel teknikler beraber kullanılır. Atılganlık eğitimleri, sorun çözme becerileri…)

5-Fenomenolojik yaklaşım : Bireyin dışarıdan gözlenen özellikleri yanında, iç dünyalarının da gözlenmesini savunan görüştür. Yani her duruma ve davranışa bireyin bakış açısından bakmak gerekmektedir. (Psikolojik danışma sürecinde amaç, bireyin yeterli benliğe ulaşması ve kendini tanımasına yardımcı olmaktır.)

6-Gestalt yaklaşımı : Bu kurama göre herhangi bir şeyin bütünü onu oluşturan parçalardan daha anlamlıdır. Ruh sağlığının temelinde bir çok farklı kişilik özelliklerine rağmen bir bütün olan insan organizmasının dengede bulunuyor olması yatar. Bu bütünlük bozulduğunda ruhsal sorunlar açığa çıkmaktadır. (tedavi; danışandaki dengesizliği gidermek, bireyin kendi benliği ve yaşadığı çevreyle ilişkiye geçmesine yardım edilir.)

7-Akılcı-Duygusal yaklaşım : Bireylerin duyguları inançlarından, değerlendirmelerinden ve davranışlarından etkilenmektedir. Bireyler rasyonel olduğu gibi rasyonel olmayan inançlara da sahiptir. Danışma süreci bir eğitim süreci olarak görülmektedir. (Danışman bir öğretmen gibi doğru yöntemleri öğreten bir bireydir.)

8-Varoluşcu yaklaşım : Temel kavram “var oluş” tur. Dünyada kendi varlığını kendisi yaratan tek varlığın insan olduğuna vurgu yapar. İnsan var olma yolunda hangi değerleri yaratmış, yolunu nasıl seçmişse öyle var olmaktadır. Yaşamı anlamlandıran insanın kendisidir. Bu ise insanın “özgür” olduğunu göstermektedir. Ancak insan kendi sorumluluğunu üstlenebildiği ölçüde özgür olabilmektedir. (tedavide; bireyin sorumluluğunu üstlenmesine yardımcı olunmaya çalışılır.)