TÜRKİYE FİZİKİ ÖZELLİKLERİ

[admin]

Türkiye, çok engebeli ve yüksekliği fazla olan geniş bir ülkedir. Ortalama yüksekliği 1132 m'dir.

Türkiye arazisinin yarısından fazlası 1000 - 2000 m arasın­da yükseltiye sahiptir. 0 - 500 m arasındaki alçak yerler ise ülke yüzölçümünün % 17'sini kaplar. Türkiye arazisinin yüksek olmasının iki nedeni vardır.

* Alp orojenik kuşağında bulunan Kuzey ve Güney Ana­dolu'da yüksekliğin fazla olması ve geniş alan kaplama­sı

* Alp orojenezinden sonraki epirojenik hareketlerle Ana­dolu yarımadasının bütün olarak yükselmiş olması.



Türkiye'de yeryüzü şekilleri çeşitlilik gösterir. Yeryüzü şekil­lerinin çeşitlilik göstermesinde iç kuvvet ve dış kuvvetler etkili olmuştur.


İç kuvvetler

* Yeryüzüne asıl şekillerini veren kuvvetlerdir.

* Enerjilerini magmadan alırlar.

* Kırık ve kıvrım dağların ortaya çıkması, volkanik dağla­rın oluşması, deniz ilerlemesi ve gerilemesi, geniş alan­ların lavlarla kaplanması iç kuvvetlerin etkisiyledir.

* İç kuvvetler orojenez, epirojenez, volkanizma ve seizma (deprem) olarak dörde ayrılır.

* Ülkemizde yer şekillerinin oluşumunda en etkili iç kuv­vetler orojenez ve epirojenezdir.



Dış kuvvetler

* Enerjilerini güneşten alırlar.

* İç kuvvetlerin oluşturduğu ana yeryüzü şekillerini biçim­lendirmeye devam ederler. Kıyılarda falez oluşumunda plato oluşumunda, ova oluşumunda, vadi oluşumunda vb. etkilidirler.

* Akarsu, dalga-rüzgâr, buzul ve akıntılar gibi kuvvetler­dir.

* Türkiye'de yer şekillerinin biçimlenmesinde en etkili olan dış kuvvet akarsulardır.



Türkiye’de Yeryüzü Şekillerinin Çeşitlilik Göstermesinin Sonuçları

* Aynı anda farklı iklimler yaşanır.

* Bölgeler arası ekonomik etkinlikler farklılık gösterir.

* Coğrafi bölgeler arası ve bölgeler içinde nüfus yoğun­lukları farklılık gösterir.

* Doğal bitki örtüsü farklılık gösterir.

* Erozyon şiddeti farklılık gösterir.

* İklim çeşitlilik gösterir.

* Kırsal kesimlerde yerleşme biçimleri farklılık gösterir.

* Tarım ürünü çeşidi fazladır.

* Turizm faaliyetleri farklılık gösterir.

* Yol yapım maliyetleri farklılık gösterir.